احمد حاجى شريف ( عطار اصفهانى )
893
اسرار گياهان دارويى ( فارسى )
ارده نام ديگر : رهشى . طرز تهيه : كنجد پوستكنده را بسيار نرم بكوبيد تا به صورت مايع درآيد و روغن آن را جدا نكنيد ، ارده ناميده مىشود . طبيعت آن : گرم و تر است . خواص درمانى : 1 - آن را بخوريد . باعث تقويت بدن و نيروى جنسى مىشود . 2 - خوردن و ماليدن آن نرمكنندهء سفتىها و ورمهاى سفت داخلى و خارجى بدن است و دملها را نيز نرم مىكند و مسكّن درد آنها است . تذكر : غليظ و ديرهضم است ، اشتها را كم مىكند ، بطئى الخروج از معده است . مصلح آن : عسل و سركه مىباشد . كلمبو نامهاى ديگر : كلمبيا - ساق الحمام . Chasmanthere - Chasmanthere Palmee - Colombo - Columba - Calumba - Jateorhiza Palmata Miers - Jatrorrhiza Palmata . مشخصات : ريشهء گياهى است از خانوادهء , Menispermaceae علفى پايا و بالارونده كه ريشههاى ضخيمى دارد كه معمولا به شكل قطعات كوتاه استوانهاى شكل به قطر دو تا پنج سانتىمتر و گاهى به شكل قرصهايى به قطر هشت تا ده سانتيمتر و طول سه تا شش سانتىمتر در بازار عرضه مىشود ، سطح خارج ريشه چينخورده ، زبر و ناصاف به رنگ قهوهاى است و اگر شكسته شود مقطع آن به رنگ زرد مايل به سبز و خاكسترى مىنمايد ، بوى آن تهوعآور مىباشد و طعم بسيار تلخ دارد . وطن اين گياه افريقاى خاورى و جنگلهاى موزامبيك است . تركيب شيميايى : مادهء تلخى به نام چاسمانتين - مادهء تلخى به نام كولومبين - مواد ديوزوژنين - الكالوئيد كولومبامين - جاتئوريزين - پالماتين - لاكتوپالمارين - كويپتو جنين . خواص درمانى : ده گرم از كوبيدهء آن را در يك ليتر آب جوش دم كنيد و هر صبح و ظهر و شب هر بار يك فنجان از آب صافكردهء آن را بنوشيد . مقوى معده و معالج سوءهاضمه و اشتهاآور است ، ضعف دورهء نقاهت را بر طرف مىسازد ، رفع كمخونى را مىكند ، ضد تب و استفراغهاى عصبى است ، تونيك است ، اسهال خونى را متوقف مىسازد ، براى رفع اختلالات عصبى مفيد است . تذكر : اسراف در خوردن آن موجب تهوع شديد و مسموميت مىشود .